Maandelijks archief: september 2023

Invloed voeding op healthy aging

Invloed voeding op healthy aging 9/3/2023
Lezing voor Natuurwetenschappelijk Genootschap, Assen, 9 oktober 2023; 20:00-22:00
De invloed van voeding op ‘healthy aging’ vanuit een evolutionair perspectief

Frits A.J. Muskiet

Ons functioneren kan slechts worden begrepen vanuit de evolutie. Met zijn ‘On the origin ofspecies’ leerde Darwin ons reeds in 1859 dat ‘aanpassen aan de omgeving’ noodzakelijk is voorde overleving van een soort. Kennis van onze Paleolithische omgeving is dan ook cruciaal omte begrijpen wie we zijn, hoe we ons (mis)gedragen en wat we hebben gegeten om ‘mens’ teworden.

In deze Paleolithische periode, die zich uitstrekt van 2,5 miljoen jaar geleden tot 10.000
jaar geleden, zijn onze hersenen gegroeid van zo’n 400 mL tot de ongeveer 1.400 mL van de huidige tijd. Steeds duidelijker wordt dat homo sapiens is voortgekomen uit het land-waterecosysteem, en dat we dit ecosysteem sinds de landbouw/veeteelt revolutie van 10.000 jaar geleden hebben verlaten. Het blijkt dat de nutriënten waar we momenteel de grootste tekorten aan hebben overvloedig aanwezig waren in het land-water ecosysteem van destijds. Een deelvan deze voedingsstoffen zijn de zogenaamde ‘hersen-selectieve nutriënten’. Deze nutriënten zijn niet specifiek voor hersenen, maar tekorten daarvan op het moment van hersenontwikkeling leiden tot permanente schade. Het betreft: de elementen jodium, selenium, ijzer, koper en zink, de vitamines A, D, folaat en B12, en de visolie vetzuren EPA en DHA. In deze lezing zal de
nadruk liggen op jodium, selenium en EPA/DHA, omdat deze in Nederland het meest lijken aangedaan. De moderne wetenschap benadert ‘voeding’ vooral vanuit de afzonderlijke nutriënten en het benodigde ‘bewijs’ draagt in deze discipline vele kenmerken van een utopie.

De mens eet slechts voedingsproducten (planten, dieren) die tevoren hebben geleefd en dus ook de samenstelling hebben van levende organismen. Slechts door het gehele leefmilieu van ook deze planten en de dieren te beschouwen komen we tot een goed beeld van hoe we functioneren. Onderzoek naar details om de gegevens vervolgens samen te voegen tot een geheel, gaat uit van de ‘maakbaarheid’ van onze fysiologie en kan geen betrouwbaar beeld scheppen. Onder de motto’s ‘om te heden te begrijpen moeten we het verleden kennen’ en ‘u bent wat u eet, maar u moet weer worden wat u at’ zal in deze lezing worden geprobeerd om ‘healthy aging’ te benaderen vanuit zowel een evolutionair perspectief als de (patho)fysiologie.

Muskiet, F. A. J. (2005). Evolutionaire geneeskunde U bent wat u eet, maar u moet weer
worden wat u at1. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk, 30(3), 163 184.  https://www.natuurdietisten.nl/files/PDF%20publicatie%20Muskiet%20dec%2005%20Ned%20Tijds%20klin%20Chem%20Labgeneeskn%20(2).pdf
Columns Frits Muskiet in het blad ‘Uitzicht’ (Moermanvereniging) https://www.mmv.nl/author/frits-muskiet/
Frits Muskiet werkte vanaf 1975 tot zijn pensionering in 2015 als klinisch chemicus in het
huidige Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG). Activiteiten lagen op het gebied vanpatiëntenzorg, onderwijs en onderzoek. Tevens was hij hoogleraar Pathofysiologie en Klinische Chemie bij de RUG-Farmacie en universitair hoofddocent bij de RUG-Geneeskunde. Na zijn pensionering en emeritaat bleef hij actief. Zijn interessegebied is zeer breed. De huidige belangstelling gaat vooral uit naar Leefstijl, Voeding en Evolutionaire Geneeskunde. Tot nu toe was hij betrokken bij zo’n 290 PubMed geregistreerde publicaties en 34 promoties aan de RUG.

Zijn geadopteerde motto is: “Nothing in Medicine makes sense except in the light of Evolution”
(Dobzhansky, 1900-1975).